PANELLER PROJELERE DAİR SORUNLAR PANELDE KONUŞULDU - TESKON`un ilk gününde, Tasarım ve Proje Hizmetleri Sorunları ve Çözüm Önerileri başlıklı bir panel gerçekleştirildi.
![undefined](http://www.mmo.org.tr/resimler/dosya_ekler/28b17aaa175ffdd_ek.jpg)
Odamız Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ekber Çakar`ın yönettiği panele konuşmacı olarak Odamız adına Mehmet Soğancı, Türk Tesisat Mühendisleri Derneği adına Zühtü Ferah, Mimarlar Odası İzmir Şubesi adına Noyan Vural ve Karabağlar Belediyesi adına Alev Ağrı katıldı. Panelin ilk konuşmacısı olan Mehmet Soğancı, Odamızın bu alandaki görev, yetki ve sorumluluklarına dair bilgilendirmede bulundu. Tesisat mühendisliğinin, makina mühendisliğinin önemli bir mesleki uzmanlık alanı olarak öne çıktığını ifade eden Soğancı, Oda mesleki denetiminin projeler için gerekliliğini vurguladı. Soğancı ayrıca şunları söyledi: "Proje tasarım ve uygulama sürecinde, meslektaşlarımız diyor ki, yapı üretim sürecindeki dört disiplin olarak -makina, elektrik, inşaat ve ana aktör olarak da mimarlar-; meslekler arası proje üretimindeki olası sorunların giderilmesi için odalarımız arasında koordinasyon olması gerekir. Odamız, diğer üç Odayla merkezi düzeyde bu toplantıları yapmaktadır. Mevcut durumda belediyelerden yapı ruhsatı almak için ruhsat projesi ve şantiyede uygulanmak üzere uygulama projesi gibi iki ayrı kavram oluşmuştur. Bu şekilde iki farklı proje uygulanması imara aykırı yapıların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu ikiliğin önlenebilmesi için yasal mevzuatta belirtilen hususlara tüm yetkili mercilerin (Bakanlık, Belediyeler, Oda, Yapı Denetim Firmalar) aynı titizlikle riayet etmesi gerekmektedir. İmar kanununda ruhsat ve uygulamaları sayılırken tesisat projelerinin Oda tarafından belgelendirilmiş makina mühendislerince gerçekleştirilebileceği ve tesisat projeleri olmadan ruhsat verilemeyeceği açık bir biçimde belirtilmelidir." Soğancı`nın ardından söz alan Zühtü Ferah, tasarım ve proje hizmetlerindeki sorunlar ve çözüm önerilerine ilişkin bir sunum gerçekleştirirken, bu sorunlara ilişkin Odanın neler yapabileceğine dair önerilerde bulundu. Panelin üçüncü konuşmacısı olan Noyan Vural, mimarlar ile makina mühendislerinin birlikte çalışma reflekslerinin yeterince gelişmediğini ve bu nedenle sorunlar yaşandığını belirtti. Vural, proje tasarımı yapan mimar ve mühendislerin, bunun karşılığında hak ettiklerinin çok altında proje bedelleri aldıklarını söyledi. Paneldeki son konuşmacı olan Alev Ağrı, proje hizmet kalitesinin istenmeyen düzeylere gerilediğine dikkat çekerken, bunda denetim süreçlerinin yetersizliğinin, özellikle de projelerin ilgili meslek odası denetiminden geçmemesinin payının büyük olduğunu dile getirdi. Konuşmaların ardından panel, soru-cevap bölümü ile sona erdi. TESKON 2017`DE DÜZENLENEN PANELDE "TEST AYAR DENGELEME (TAD)" TARTIŞILDI - Teskon 2017 kapsamında ikinci panel 21 Nisan 2017 tarihinde "Test Ayar Dengeleme (TAD)" konusunda gerçekleştirildi.
![undefined](http://www.mmo.org.tr/resimler/dosya_ekler/9af885862572d33_ek.jpg)
Farklı disiplinlerden panelistlerin konuşmacı olarak katıldığı panelin Oturum Başkanlığını A. Metin Duruk yaptı. Panelde Makina Mühendisleri Odası adına Cemal Ahmet Akçakaya, Türk Tesisat Mühendisleri Derneği adına Sarven Çilingiroğlu ve Artuğ Fenercioğlu, Isıtma Soğutma Klima Araştırma ve Eğitim Vakfı adına Vural Eroğlu ve Işık Yücesoy, Mekanik Tesisat Müteahhitleri Derneği adına Mustafa Bilge ve sektör adına Mehmet Erkan konuşmacı olarak bilgi verdi. Panelin oturum başkanı olan İstanbul Teknik Üniversitesi`nden A. Metin Duruk, test ayar dengeleme konusunda derneklerin yaptıkları çalışmalar ve panelden beklentileri ifade ettikten sonra konuşmacılara söz verdi. İlk konuşmayı Türk Tesisat Mühendisleri Derneği adına Sarven Çilingiroğlu gerçekleştirdi. Çilingiroğlu, tasarım aşamasında TAD için yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: "Test edilecek, ayarlanacak dengelenecek ekipman ve sistemler için gerekli ölçüm noktaları olan basınç, sıcaklık, debi, hız gibi bilgiler projelere işlenir. Bunları plan, açınım fonksiyon şemaları, izometrik şemalar ve kolon şemaları olarak sıralayabilirim. Dengeleme için gerekli olan ekipmanlar da volume damper, ısıtma, soğutma, denge vanaları gibi projelere ilave edilerek TAD için ayrı bir proje hazırlanmalıdır. Test edilecek, ayarlanacak ve dengelenecek ekipman ve sistemlerin, ölçülecek parametreleri ve kabul edilebilir toleranslarının belirlenmesi gerekir. Şartname ve keşif listesi hazırlanmalıdır." Mekanik Tesisat Müteahhitleri Derneği adına söz alan Mustafa Bilge, commissioning hakkında bilgilendirmede bulundu ve bazı konulara dikkat çekti. Bilge, commissioning`in, bir görev, bir olay veya bir check list doldurma işlemi olarak algılanmaması gerektiğini belirterek commissioning`in bütün bir binayı kapsayabileceği gibi, bir sistem, bir bölüm ya da bir işletme için de yapılabileceğini söyledi. Bilge, konuyu ön tasarım, tasarım, uygulama, kabul ve garanti süreci şeklinde beş esas bölümde ele aldı. Türk Tesisat Mühendisleri Derneği adına konuşan Artuğ Fenercioğlu, TAD aşamasına girmeden önce otomasyon ve enerji verimliliği konusunda bilgilendirmede bulundu. Otomasyon sisteminin TAD‘a yardımcı olup olamayacağına değinen Fenercioğlu şunları söyledi: "Otomasyon sistemi tarafından sürekli ölçülen bazı değerler ayar ve dengeleme değerlerinin doğrulama ve zaman içinde değişimini ve kontrolü sağlamak amacı ile ayar dengeleme işinin yapılmasını sağlamaya yardımcı rol üstlenir. Örneğin havalandırma sistemlerinde sürekli debi ölçümü. Plug fanlarda fan üreticisinin verdiği formülasyona göre fark basınç ölçümü yaparak debiyi anlık hesaplamak, göstermek kaydetmek. Böylelikle kanal üzerindeki kollar üzerinde debi ayar ve dengelemesi sırasında kaynakta sürekli ve güvenilir bir ölçümden faydalanabilir." Işık Yücesoy, sertifikalı test-ayar-dengeleme firmaları adına görüşlerini ifade etti. Test Ayar ve Dengeleme hedeflerinin zaman zaman farklılık gösterse de bina üretimindeki insan sağlığı, çevreyi koruma, enerji verimliliği, sürdürülebilirlik gibi temel değerlere ulaşılabilmesi için tüm diğer disiplinlerle ortak bir vizyona sahip olması gerektiğini vurgulayan Yücesoy, bağımsız TAD firmasının salt testleri uygulamakla kalmaması, sürecin başından itibaren yer alarak bina üretiminde "Çözüm Ortağı" olması gerektiğini söyledi. Yücesoy ayrıca, tasarımı takiben en kısa sürede bağımsız TAD firmasının devreye girerek en uygun tekniklerle, en kısa sürede, en sağlıklı sonuçları almak amacıyla proje üzerinde çalışmaya başlaması gerektiğini ve bunun sistem çalışma senaryolarına hâkim olunması konusunda hayati öneme sahip olduğunu belirtti. Mehmet Erkan, konuyu işveren gözüyle ele aldı ve şunları söyledi: "TAD konusu biz yatırımcıları direkt ilgilendiren bir konu. Commissioning konusu TAD`dan bağımsız düşünülemez. Onun için biz bu süreci şöyle görüyoruz: Yatırımcının projeden beklentilerinin doğrulanması commissioning süreciyle birlikte yürütülmeli. Fakat commissioning süreci Türkiye‘de çok da iyi anlaşılmış değil. Biz şu anda kendi profesyonel kadrolarımızla commissioning sürecini yürütmeye çalışıyoruz. Tabii, commissioning ve TAD`ı iki ayrı disiplin olarak düşünmemiz gerekiyor. Bu iki ayrı disiplinin de mutlaka sınırlarının çizilmesi gerekir. Commissioning aşaması, aslında projede de değil, proje öncesi, tasarım oluşmadan daha önce, yatırımcı isteklerinin doğru algılanabilmesi için başlatılması gereken bir süreç. Ve bu iki süreçten birinin eksikliği bizim için problem. Yani TAD ayrı, commissioning ayrı, ikisini de mutlaka bu sürece dâhil etmemiz gerekiyor." Vural Eroğlu, TAD konusunda ISKAV`ın yaptığı çalışmaları anlattı. Derneklerin katılımı ile ISKAV Vakfı çatısı altında TAD işleminin gelişmesi için yoğun çalışma gerçekleştirildiğini belirten Eroğlu, bu çalışmanın bina üretim süreçlerindeki disiplinler arası kargaşaya yol açmadan binanın yaşama açılmasında tüm yaşam değerlerinin test edilerek teslim işini kapsadığını ifade etti. Eroğlu ayrıca şunları söyledi: "Binaların sürekli hizmet üretimi yapacakları için, projelendirildiği gibi sürekli performansının maksimum değerde olması esastır. TAD hizmetinin sunulması ile bu durum büyük ölçüde yönetim kriterleri hazır olarak teslim edilir. Yapılmaması halinde yaşam riskinin yanında enerji kaybı ve çevre için tehlikeli durumlar yaratabilir. Bilhassa yatırımcının, yatırımının mali değerlerini, kabul kriterlerini, proje değerlerinin sağlanması işleminin tamamlanması beraberinde, kanun koyucunun oturma müsaadesi vermeden önce profesyonel ve bağımsız kuruluşlar tarafında sunulan bu hizmeti ve raporu aramakta ve bunun gelecekte de önemli hale geleceği görülmektedir. Gelişmiş ülkelerde ciddi birikimine sahip TAD konusu ile ülkemiz artık daha sık karşılaşacaktır. O açıdan mekanik mühendisleri bütünü ile ilgilendiren bir konudur."
|